GrapheneOS staje w opozycji do prawa nakazującego kontrolę wieku użytkowników
Twórcy GrapheneOS dość jednoznacznie wypowiedzieli się na temat pomysłów dotyczących zbierania danych o wieku użytkowników systemów operacyjnych.
Na rynku alternatywnych wobec Google’owego Androidów zdecydowana większość projektów koncentruje się na prywatności użytkownika podkreślając, że to, by właściciel urządzenia miał kontrolę nad swoimi danymi jest niezwykle ważne. GrapheneOS jest pod tym względem chyba najbardziej radykalny. Daje użytkownikom najwięcej narzędzi i możliwości odcięcia się od Google’a, co choć wymaga nieco więcej wiedzy i może być nawet zbyt skomplikowane dla casualowego odbiorcy, ale daje poczucie faktycznego utrzymania danych w swoich rękach. Gdy w przestrzeni publicznej pojawiają się pomysły zbierania danych na temat wieku użytkowników systemów operacyjnych, GrapheneOS stawia sprawę jasno.
GrapheneOS mówi nie zbieraniu danych o wieku
Na świecie w życie wchodzą pierwsze przepisy wymagające od platform internetowych, aplikacji, sklepów czy nawet producentów systemów operacyjnych weryfikowania wieku użytkowników. Na dniach w Brazylii zaczęła obowiązywać ustawa Digital ECA (Estatuto da Criança e do Adolescente Digital) zgodnie z którą dostawcy usług cyfrowych mają obowiązek sprawdzenia ile lat mają ich użytkownicy. Na tej podstawie pewne funkcje nieodpowiednie dla młodszych userów mają być blokowane. Ustawodawca motywuje wprowadzenie restrykcji ochroną dzieci w internecie, co jak wiemy bardzo często jest wykorzystywane do uchwalania przepisów godzących w prywatność wszystkich.
Co ciekawe, w przypadku brazylijskiego prawa, weryfikacja wieku nie może opierać się jedynie na oświadczeniu użytkownika, który po prostu kliknie, że ma przykładowo więcej niż 18 lat. Dostawcy tacy jak Amazon, Apple, Discord, Google, Meta, TikTok, Valve czy nawet Canonical (producent Ubuntu jednej z dystrybucji Linuxa) muszą mieć pewność, co do wieku użytkownika. Prawo dopuszcza szereg metod weryfikacji, które obejmują sprawdzenie dokumentu tożsamości wydanego przez władze, wykonanie skanu twarzy, analizę wzorców zachowań takich jak sposób i tempo pisania na klawiaturze czy kliknięcia myszką, a nawet ustalanie wieku na podstawie danych dotyczących aktywności online oraz historii edukacji. Brzmi to doprawdy jak koszmar dla kogokolwiek, kto dba o prywatność w internecie.
Podobne przepisy uchwala się także w USA. W październiku 2025 gubernator Gavin Newsom podpisał ustawę Digital Age Assurance Act (prawo zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027), która nakłada na wszystkich dostawców systemów operacyjnych obowiązek zbierania informacji dacie urodzenia użytkownika podczas zakładania konta. Informacja ta ma być następnie przekazywana w obrębie OS’u do sklepów z aplikacjami i deweloperów za pośrednictwem API działającym w czasie rzeczywistym. 3 marca senat stanu Kolorado zatwierdził z kolei projekt ustawy SB26-051 zawierający analogiczne wymogi. W odróżnieniu od brazylijskiej ustawy, Amerykanie dopuszczą samo oświadczenie użytkownika, niemniej jednak wciąż jest to ingerencja w prywatność, a co więcej każde takie prawo można w dowolnej chwili rozszerzyć.
System GrapheneOS będzie nadal dostępny dla wszystkich użytkowników na całym świecie bez konieczności podawania danych osobowych, potwierdzania tożsamości czy zakładania konta. System GrapheneOS i nasze usługi pozostaną dostępne na całym świecie. Jeśli urządzenia z systemem GrapheneOS nie będą mogły być sprzedawane w danym regionie ze względu na obowiązujące tam przepisy, niech tak będzie.
Powyższe oświadczenie pojawiło się na koncie GrapheneOS na X, a jego wydźwięk pozostaje jednoznaczny. System nie będzie wymagał podania wieku i tego typu dane nie będą zbierane oraz przekazywane dalej. Za GrapheneOS stoi zarejestrowana w Kanadzie organizacja non-profit, która niedawno nawiązała partnerstwo z Motorolą. Pytanie więc w jaki sposób twórcy tego zdegoogle’owanego Androida zamierzają oprzeć się sile amerykańskiego wymiaru sprawiedliwości. Warto bowiem zaznaczyć, że kalifornijska ustawa przewiduje kary w wysokości do 2500 dolarów za każde dziecko poszkodowane w wyniku naruszenia ustawy wynikającego z zaniedbania oraz 7500 dolarów za naruszenia umyślne. Publiczna zapowiedź GrapheneOS w sprawie niewymagania od użytkowników deklaracji o wieku z dużą dozą prawdopodobieństwa można traktować jako umyślne działanie.
