Polska klasyka trafiła na Netflixa. To kolejna niespodzianka po ogłoszeniu współpracy z FINĄ i dbaniu o taśmy 35mm

Netflix świętuje 10 lat działalności w Polsce. Z tej okazji w serwisie pojawiło się ponad 30 kultowych filmów – zaczynając od lat 50., a kończąc na 2002 roku, kiedy to premierę miał Dzień Świra. To miła niespodzianka dla fanów polskiego kina, ale szczerze mówiąc trochę mnie to nie dziwi po ogłoszeniach z końca marca 2026 roku, które mnie niezmiernie ucieszyło, bo pośrednio łączy się z moją drugą pracą, czyli zawodem kinooperatora.

Polska klasyka trafia na Netflixa

Na początek trochę prywaty. Poza tym, że od paru lat tworzę treści na dailyweb, to od 2009 roku pracuje jako kinooperator. Zaczynałem swoją karierę w Cinema City, kiedy to cyfryzacja dopiero raczkowała i doświadczyłem magii prawdziwego kina, czyli seansów z taśmy 35mm.

Lata mijały, projektory anologowe zostały wyparte przez cyfrowe, a co za tym idzie firma nie potrzebowała dużej liczby pracowników. Na szczęście po zwolnieniach grupowych znalazłem zatrudnienie w jeszcze bardziej magicznym miejscu, czyli Kinie Iluzjon. To obecnie jedyna instytucja kulturalna w Polsce, gdzie odbywają się sytematyczne projekcje analogowe.

Netlix i taśmy 35mm

Niestety i tak takich projekcji jest dużo mniej, a digitalizacja jest coraz bardziej popularna. Trendy na świecie jednak pokazują, że seanse z taśmy 35mm i 70mm nadal cieszą się niemałą popularnością. Wystarczy wspomnieć wyprzedane seanse na Oppenheimera w USA, a w tym roku czeka nas Odyseja oraz Diuna. Częśc 3. Szkoda, że w Polsce nie ma działającego projektora 70mm, ale popularyzacja analogowego nośnika to miód na moje serce. W erze cyfryzacji cieszy, że pojawiają się głosy — szczególnie od dużych korporacji, iż są w stanie przekazać pieniądze na pielęgnacje tego wyjątkowego nośnika.

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (FINA) uruchamia unikatowy w Polsce program rozwoju metod zachowania i konserwacji taśm filmowych zawierających najważniejsze produkcje polskiego dziedzictwa filmowego ostatniego stulecia – w tym adaptacje Znachora z 1937 i 1981 roku, Faraona Jerzego Kawalerowicza oraz Ziemię obiecaną Andrzeja Wajdy.

Pierwszym prywatnym darczyńcą wspierającym poszerzanie możliwości programu został Netflix, co wspólnie ogłosili przebywający z wizytą w Polsce Greg Peters, prezes Netflixa oraz Tomasz Kolankiewicz, dyrektor FINA. Tak tylko zaznaczę, że Kino Iluzjon jest częścią FINY, a poniższe zdjęcie zostało wykonane w jego środku.

Wsparcie prywatnych darczyńców takich jak Netflix pozwoli przyspieszyć badania i wdrożenie nowych metod konserwacji tak, by ochrona zbiorów szybciej objęła wszystkie potencjalnie zagrożone taśmy filmowe. Jak podkreśla kierująca programem dr Monika Supruniuk, zastępczyni dyrektora ds. zbiorów analogowych i infrastruktury FINA:

W świecie natychmiastowej dostępności i pozornej trwałości zapisu cyfrowego łatwo ulec złudzeniu, że digitalizacja oznacza pełne zachowanie dziedzictwa filmowego. Tymczasem taśmy filmowe pozostają nie tylko nośnikami treści, ale także nieocenionym źródłem wiedzy o historii, estetyce i technologii kina. Znaczna ich część, zwłaszcza barwne taśmy z octanu celulozy, czy łatwopalne taśmy nitro, znajdują się dziś w zaawansowanym stadium degradacji. W Polsce nadal brakuje infrastruktury, która pozwalałaby prowadzić ich pogłębioną analizę na poziomie porównywalnym z najlepszymi praktykami międzynarodowymi. Nasz program odpowiada na tę lukę, proponując interdyscyplinarne podejście integrujące konserwację dzieł sztuki, chemię materiałową i badania nad techniką filmową.

Nie dziwi mnie więc, że Netflix chce popularyzować polską klasykę kina również w innych regionach. To również pretekst, aby zaznaczyć fakt, że w tym roku platforma streamingowa ochodzi 10-lecie istnienia na naszym rynku. Filmy z naszego podwórka zostały podzielone na 4 sekcje z podziałem na lata. Oto jakie tytuły znajdziemy w bibliotece Netflixa.

Polska klasyka na Netflixie — lista tytułów

Lata 50. i 60.

• Popiół i diament (1958), reż. Andrzej Wajda
• Krzyżacy (1960), reż. Aleksander Ford
• Niewinni czarodzieje (1960), reż. Andrzej Wajda
• Nóż w domu (1961), reż. Roman Polański
• Faraon (1965), reż. Jerzy Kawalerowicz
• Sami swoi (1967), reż. Sylwester Chęciński

Lata 70.

• Rejs (1970), reż. Marek Piwowski
• Nie lubię poniedziałku (1971), reż. Tadeusz Chmielewski
• Poszukiwany, poszukiwana (1971), reż. Stanisław Bareja
• Ziemia obiecana (1974), reż. Andrzej Wajda
• Nie ma mocnych (1974), reż. Sylwester Chęciński
• Noce i dnie (1975), reż. Jerzy Antczak
• Brunet wieczorową porą (1976), reż. Stanisław Bareja
• Człowiek z marmuru (1977), reż. Andrzej Wajda
• Barwy ochronne (1977), reż. Krzysztof Zanussi
• Kochaj albo rzuć (1977), reż. Sylwester Chęciński
• Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz (1978), reż. Stanisław Bareja

Lata 80.

• Miś (1980), reż. Stanisław Bareja
• Człowiek z żelaza (1981), reż. Andrzej Wajda
• Vabank (1981), reż. Julisz Machulski
• Ryś (1981), reż. Stanisław Różewicz
• Wielki Szu (1983), reż. Sylwester Chęciński
• Seksmisja (1984), reż. Julisz Machulski
• Vabank II, czyli riposta (1985), reż. Julisz Machulski
• Kingsajz (1988), reż. Julisz Machulski
• Krótki film o zabijaniu (1988), reż. Krzysztof Kieślowski
• Krótki film o miłości (1988), reż. Krzysztof Kieślowski
• Piłkarski poker (1989), reż. Janusz Zaorski
• Kogel-mogel (1988), reż. Roman Załuski
• Galimatias, czyli kogel-mogel II (1989), reż. Roman Załuski

Lata 90. i 00.

• Kroll (1991), reż. Władysław Pasikowski
• Psy (1992), reż. Władysław Pasikowski
• Trzy kolory: Niebieski (1993), reż. Krzysztof Kieślowski
• Trzy kolory: Biały (1994), reż. Krzysztof Kieślowski
• Trzy kolory: Czerwony (1994), reż. Krzysztof Kieślowski
• Dzień świra (2002), reż. Marek Koterski